Ekonomija

Objavilo Trgovanje na Forexu | April 25, 2012 u kategoriji Forex | 0 komentara

ekonomijaEkonomija je ključna disciplina u području društvenih nauka. Bavi se analiziranjem faktora koji utiču na prihode, bogatstvo i blagostanje. Ova naučna disciplina proučava kako društva upotrebljavaju ograničene resurse da bi proizvela određena dobra i usluge i raspodelila ih među ljudima. Sama reč ekonomija dolazi od grčke riječi Oikonomia (oikos – kuća, nomos – zakon). Kao što i samo ime govori, ona se bavi važnim pitanjima koji utiču na naš svakodnevni život, kao što su zaposlenost, prihodi, cene, siromaštvo, investicije, nekretnine, konkurentnost, potrošnja vlade, međunarodna trgovina i finansije. Ekonomija je povezana i sa drugim naukama: sociologijom, demografijom, politikom, psihologijom… Predmet izučavanja ekonomije je podeljen na dve glavne oblasti: mikroekonomiju koja proučava privredne subjekte (domaćinstva i preduzeća) sa stanovišta troškova proizvodnje, i makroekonomiju koja se bavi izučavanjem privrede u celini i unutar toga procesima kao što su: inflacija, nezaposlenost, industrijska proizvodnja i ekonomija države. Dve ključne zamisli u ekonomiji su da su sva dobra oskudna (nema besplatnog ručka) i da se zbog toga moraju proizvoditi na najefikasniji mogući način. Iz njih se javljaju i tri osnovna pitanja u ekonomiji: šta, zašto i za koga? Svako društvo mora izabrati koje će robe proizvoditi, na koji način (više ili manje efikasno) i kako će dobra biti raspoređena. To su centralni problemi kojima se ekonomija bavi, bilo to na makro ili na mikro nivou.

Ekonomija je doživela dug razvojni put, zavisno od promena ekonomske rezvijenosti i društvenih odnosa. Ekonomska misao započinje učenjem antičkih filozofa Ksenofonta, Platona, Aristotela i Ibn Halduna, a nastavljaju je srednjevekovni skolastici i kanonisti, od kojih je najpoznatiji bio sveti Toma Akvinski. Opšta karakteristika toga doba bio je nomartivizam, o čemu govore stavovi o trgovini, kamati, pravednoj ceni itd., što je u vezi sa vrednostima i ciljevima, za razliku od pozitivne ekonomije koja predstavlja skup sintetizovanih znanja o onome što postoji u praksi – životu. Prvi ekonomski teoretičari bili su merkantilisti (od 15. do 18. veka), koji su se zalagali za pozitivan platni bilans zemlje u međunarodnoj trgovini, koji bi se ostvarivao uz snažnu intervenciju države. Na drugoj strani pojavile su se liberalne škole, koje zagovaraju što manji intervencionizam države. Oni se zalažu za neprikosnovenost privatnog vlasništva, slobodu preduzetništva, slobodnu konkurenciju i privatni interes, koje vide kao osnovne elemente prirodnog poretka. U Francuskoj to su bili fiziokrati, a u Engleskoj, klasičari. Po njima bogatstvo se ne sastoji od novca već od roba. Osnovno načelo fiziokrata je “laissez faire, laissez passer” (Pustite neka svako čini šta želi i neka sve ide svojim tokom). Ovo načelo i danas predstavlja temelj liberalne ekonomije. Modernu ekonomiju započeo je engleski politički ekonomista Adam Smit svojom knjigom “Bogatstvo naroda” iz 1776. godine. Iste godine su i engleske kolonije u Americi proglasile nezavisnost. Pokret za političku slobodu od tiranije evropskih monarhija pojavio se skoro istovremeno s pokušajem za oslobađanjem cena i nadnica od nemilosrdne državne regulacije. Smit je pokazao da je sistem cena i tržišta sposoban da koordinira ljude i preduzeća bez ikakvog centralnog upravljanja. Zahvaljujući Smitu ekonomija je postala naučna disciplina.

Saznajte i koji su to osnovni ekonomski principi i kako funkcioniše berza.

Share